Food for Thought, Ondernemen, Rond BlueCity

Circulaire catering: bijen, niet alleen voor de honing, maar ook als circulaire helpers.  

abderrahim-bouna-circulaire-catering

De meesten van ons springen uit onze stoel als ze een bij zien. We hebben aangeleerd om ze eng te vinden, want hun steek is pijnlijk. Maar: bijen zijn eigenlijk vredelievende en nuttige beestjes. Ze zijn circulair, want ze verbinden de bloemen en planten in de natuur met elkaar en bestuiven ze. In dit interview met stadsimker Abderrahim Bouna duiken we dieper in de wereld van lokale honing. (beeld: Marieke Odekerken)

Bijen brengen leven waar dit in de natuur al verdwenen is. Bijvoorbeeld door hun nest te bouwen in een dode holle boom. Hun honing en bijenwas zijn voor ons gewilde producten. Abderrahim Bouna houdt bijen in en rondom Rotterdam en werkt vanuit BlueCity. Zijn dichtstbijzijnde bijenkast? Die staat op het terras van de Aloha bar-restaurant. Met zijn bijen produceert Bouna bijzondere lokale honing en bijenwas die in en rondom Rotterdam gebruikt en verkocht wordt. Diezelfde bijen helpen Rotterdam groener te maken.

Geen killerbee

De bijen van Abderrahim Bouna zijn gekozen op zachtaardigheid, niet zozeer op honingproductie. Bijen zijn er in allerlei soorten en maten. De gevreesde killerbee is gekweekt op maximale honingproductie. Maar: hoe hoger hun haaldrift en honingproductie is, hoe agressiever bijen worden. Best logisch, want wat je hebt, wil je beschermen, toch? Hoe dan ook, deze agressieve bijen zul je bij de stadsimker niet vinden.

Hoe circulair is een bij?

stadsimker-abderrahim-bouna

Wat doen bijen nu eigenlijk? Bijen zijn een verbindende schakel in de natuur én in de productieketen van voedsel.

Van bestuiving…

Bijen halen het stuifmeel van diverse bloemen en planten op en zetten dit om in honing, die een voedselvoorraad vormt. En omdat ze veel planten en bloemen ‘bezoeken’ en daarbij verschillende soorten stuifmeel meenemen en ook weer achterlaten tijdens hun tocht, bestuiven ze de bezochte planten waardoor deze vrucht kunnen dragen. Ze zijn dus enorm belangrijk in de groei van beplanting, groente en fruit.

… tot honing…

De honing die ze daarbij produceren is ook nog eens erg lekker. Door de bijen hun honing op te laten slaan in kunstmatige nestkasten kan de imker deze makkelijk oogsten. Om te zorgen dat de voedselvoorraad van de bijen op peil blijft krijgen ze in ruil voor de honing suikerwater.

… en een alternatief voor paraffine

Naast honing maken de bijen ook was. Deze vettige substantie kan voor van alles gebruikt worden. De bijen gebruiken het voor de opbouw van hun nesten. Wij mensen kunnen er kaarsen van maken, maar het is ook een mooie duurzame vervanger voor verf, lak of palmolie. Omdat het een natuurproduct is, is het niet belastend voor het milieu zoals onze chemische alternatieven. Hele nuttige beestjes dus.

>> lees dit interview met circulair meubelmaker Okke van Beuge, die veel met de honing van Abderrahim Bouna werkt

Een circulaire imker

Als ondernemer werkt Bouna waar mogelijk circulair, en sluit hij zoveel mogelijk aan op de andere circulaire ondernemers in BlueCity. Hij mixt bijvoorbeeld oude teeltzakken van Rotterzwam met bierbostel, een restproduct van bierbrouwer Vet&Lazy, en gebruikt dat als compost voor zijn zelfgekweekte groenten en bloemen.

Ook gebruikt hij houtschaafsel van meubelmaker Okke van Beuge als bodembedekking. Niet voor zijn bijen, maar voor de kippen die hij houdt. Als wederdienst ruimen zijn kippen dode en zieke bijen op.

Ook voor de bouw van nieuwe bijenkasten kijkt Bouna met een blauwe bril. Een bijenvolk is kritisch en de behuizing luistert erg nauw. Daarom is het niet mogelijk om met afvalmateriaal te werken. Wat wel kan – en wat Bouna ook doet – is duurzame materialen gebruiken. Zijn nieuwe kasten zijn van Nederlands gekweekt cederhout. Die kasten gaan vijf jaar mee en zijn zo gebouwd dat ze, na hun functie te hebben uitgeoefend, kunnen worden gebruikt als plantenbak. Geen verspilling dus. Bouna vindt het belangrijk dat de door hem gebruikte materialen hergebruikt kunnen worden of op zijn minst composteerbaar zijn.

Lokaal en handmatig

circulaire catering in Bluecity

Bijenkorf op het terras van Aloha Bar-Restaurant. Beeld: Marieke Odekerken

Bouna wil de aarde beter achterlaten dan hoe ze nu is. Hij is druk bezig om invulling te geven aan zijn eigen rol hierin. Dit doet hij o.a. door uitsluitend lokaal te produceren én uitsluitend lokaal te leveren. Zijn bijenkasten staan alleen in en rondom Rotterdam. Ook reist hij bij voorkeur per (bak)fiets naar zijn bijen en als het even kan levert hij op dezelfde manier.

Om te kunnen leveren, moet Bouna natuurlijk eerst produceren. Dit doet hij met de hand. Dat gaat niet alleen sneller en accurater, het is ook een manier om zijn CO2-uitstoot te verminderen. Opschalen en machinaal werken – dat hoeft wat Bouna betreft niet altijd de norm te zijn. Abderrahim rekent voor: “Een machine vult 180 potten honing per uur. Daarvan mislukt 5% . En er zijn twee mensen nodig om die machine te bedienen. In mijn eentje vul ik 100 foutloze potten honing per uur. Gemiddeld dus meer dan de twee personen met de machine zouden kunnen – en dan rekenen we die 5% mislukte potten honing van de machine niet eens mee.” In Bouna’s geval werkt handmatig beter. Daarmee behoudt hij ook meteen zijn lokale, ambachtelijke karakter.

Het liefst zou Bouna helemaal CO2-neutraal werken, maar met bijvoorbeeld zijn auto lukt dat niet. Hij is nog op zoek naar een oplossing hiervoor en denkt bijvoorbeeld aan het planten van extra bomen om zijn CO2-uitstoot te neutraliseren.

Van bankier tot bijenhouder

Bouna is niet altijd imker geweest. Sterker nog, hij was aanvankelijk bankier – iets heel anders. Het bijenhouden en honing maken doet hij pas sinds 2008. Toch was hij was als kind al betrokken bij de bijenhouderij. Zijn vader volgde imker-cursussen en Bouna hielp door voor hem te vertalen. Al snel was hij zelf een expert op het gebied van bijen. Toch besloot hij iets anders te gaan doen en kwam terecht in de bancaire sector. Hij woonde destijds in Nijmegen. Nadat zijn vader hem erop wees dat die omgeving perfect was om bijen te houden, begon het te kriebelen. De kennis was er, de passie begon zich te ontwikkelen. Als hobby begon Bouna met een aantal bijenvolken. Dat groeide mettertijd uit tot een volwaardig bedrijf. Bouna stopte met zijn werk bij de bank en koos volledig voor de bijenhouderij. Uiteindelijk is hij in Rotterdam beland, waar hij nu zijn bijen houdt en wij kunnen genieten van de honing die hij als stadsimker oogst..

Smaken verschillen

abderrahim bouna stadsimker in bluecity

Omdat honing een natuurproduct is, zijn er verschillende soorten en smaken. Bouna produceert grofweg vier soorten. Zomer- en lentehoning, crèmehoning en lindehoning. Dit zijn allemaal honingsoorten zonder toevoegingen. Dat wil zeggen dat er geen kruiden of specerijen aan worden toegevoegd.

De zomerhoning is het meest neutraal en wordt vaak gebruikt om dingen te zoeten in bijvoorbeeld de one-day-old bread cookies, bierbostelgranola en de geschonken siropen uit het BlueCity circulaire catering-assortiment. De lindehoning is een speciale lentehoning. In Rotterdam staan er in de lente een enorme hoeveelheid lindes in bloei. Het zijn er zoveel dat de honing hier uiteindelijk naar gaat smaken, vandaar dat hij er een aparte honingsoort van aanbiedt. Het smaakt muntig en is daarom ook heerlijk in verse muntthee. De crèmehoning is een geroerde zomerhoning. Door het roeren, wordt hij smeuïg zodat het makkelijk smeerbaar is op bijvoorbeeld brood.

Leren van het bijenvolk


Bouna is zich bewust van zijn omgeving en de rol die hij kan spelen om deze beter en mooier te maken – en die kennis wil hij graag overdragen. Hij denkt dat sleutel tot echte verandering bij kinderen ligt. Hij gelooft in natuureducatie en zet zich politiek voor in. Maar hij doet boter bij de vis: zijn streven is om ongeveer 10 keer per jaar kinderen te informeren over het nut van bijen, om hen zo te inspireren en te laten zien wat zij anders kunnen doen om tot een mooiere wereld te komen.

“Die mythe dat milieubewust leven saai is, daar moeten we vanaf,” vindt Abderrahim. Door bewuster te denken en doen kun je juist hele gave dingen maken en voor elkaar krijgen. Denk aan de oesterzwammen van Rotterzwam. Gekweekt op oud koffiedik, dat daarna ook nog eens perfect materiaal is voor compostering. Of plastic resten die omgesmolten in een 3D-printer weer gebruikt kunnen worden om nieuwe dingen van maken. Kinderen staan meer open voor dit soort innovatieve dingen dan volwassenen. 

Meer lezen over Abderrahim Bouna, de stadsimker van Rotterdam

Wil je meer weten over Bouna, de honing, bijenwas of andere activiteiten als stadsimker en stadsmaker voor NIDA, check zijn Facebook-pagina, of lees dit artikel in Gers. Je kunt hem ook tegenkomen op de Rotterdamse Oogstmarkt en zijn honing kopen via Rechtstreex. Ook heeft hij een website

Meer weten over circulaire catering?

Voedsel produceren om vervolgens weg te gooien lijkt absurd – en is toch doodnormaal, zeker in de evenementenbranche. Dat moet niet alleen anders, dat kán anders. BlueCity werkt daarom toe naar een circulaire catering en zero waste events. Geen verse aardbeien in de winter; wèl siroop van Rotterdamse vlierbessen. Geen gewone bitterballen; wij maken ze van oesterzwammen en besparen daarmee 50 tot 90 liter water – per stuk. En nacho’s van meelwormen – gewoon, omdat dat kan.

>> lees meer over de circulaire catering in BlueCity

 

tekst: Fenna Posthuma, fotografie, tenzij anders vermeld: Sophie de Vos