Food for Thought, Ondernemen

De levende lamp, of het begin van de biorevolutie

Living-LIght_Ermi-van-oers

Het heeft iets magisch, de Living Light van Ermi van Oers. Op tafel staat een plant in een glazen vaas. Wanneer je de plant aanraakt, gaat onder in de vaas het licht aan. Dat is geen toeval en ook geen toverkunst, het is biodesign.

Met haar ontwerpen wil Ermi van Oers interactie creëren tussen mens, natuur en technologie. In Living Light komt het allemaal samen: energie die wordt opgewekt door de plant en de aarde waar ze in staat, de technologie om die energie om te zetten in licht en de mens, die, door de plant goed te verzorgen, het systeem in stand houdt en het licht kan gebruiken.

Op dit moment is er één prototype van Living Light. Tijdens de opening van BlueCity Lab op 20 januari 2017 is Ermi aanwezig om haar lamp te laten zien en erover te vertellen. Ze noemt de komst van het lab goed nieuws voor de innovatie in Rotterdam. ‘Tijdens mijn onderzoek heb ik best wel eens behoefte gehad aan een plek om testjes te doen en mensen te ontmoeten die me verder konden helpen met hun kennis. Het is fijn dat er nu zo’n plek komt in Rotterdam.’

Stroom uit urine

Het idee voor Living Light ontstond tijdens een afstudeerproject. Tijdens haar opleiding aan de Willem de Kooning Academie maakte Ermi kennis met biodesign en het gebruik van reststromen als basis voor een ontwerp. Ze raakte gefascineerd door een zeer tot de verbeelding sprekende afvalstroom: het riool. Wat kun je met die vieze prut die onder de stad stroomt?

Bij gebrek aan een laboratorium begon Ermi haar onderzoek in haar eigen keuken, waar het na veel uitproberen en na klachten van haar huisgenoten over stankoverlast lukte om stroom op te wekken uit urine. Het leidde uiteindelijk tot de voorloper van Living Light, een drijvend lampje dat zelf stroom opwekte uit afvalwater in de Maas.

>> lees meer over Living Light in het proces boek van Ermi van Oers

Samenwerking met wetenschappers

Microbial Energy from René de Landmeter on Vimeo.

Als afstudeerproject wilde Ermi een functionele toepassing vinden voor de technologie van het drijvende lampje. Ze wilde laten zien wat er allemaal mogelijk is met ‘microbial fuel cell technologie’, ofwel het opwekken van energie uit de afbraak van organische materialen. Deze technologie bevindt zich nu nog in een experimentele fase. Wereldwijd zijn er zo’n 200 wetenschappers die onderzoek doen naar de zogenaamde biobrandstofcellen.  

Ermi zocht de samenwerking met bijna al deze wetenschappers. ‘Ik merkte dat je het als ontwerper niet alleen af kan. Je hebt de wetenschap echt nodig, daar ligt zo veel kennis’, zegt ze over de beginfase van haar onderzoek. ‘In het begin hadden wetenschappers vaak geen tijd om te helpen. Ze stonden wel open om feedback te geven, maar het contact liep moeizaam. Dus moest ik het eerst zelf proberen.’

Achteraf was dit de sleutel tot succes, want door zelf te gaan experimenteren begreep Ermi de technologie zo goed dat het contact tussen haar en de wetenschappers met wie ze wilde samenwerken ineens wel ging lopen. Uiteindelijk is Living Light tot stand gekomen uit een nauwe samenwerking met Plant-e, een onderzoeksteam van de Wageningen Universiteit dat de microbial fuel cell technologie toepast op en ontwikkelt voor planten.

Energie krijgt een nieuwe betekenis

Het is Ermi dus gelukt een brug te slaan tussen design en wetenschap. Van ‘weer zo’n ontwerper die denkt iets te kunnen met onze technologie’ veranderde ze in een volwaardige sparringpartner die behalve een nieuwe toepassing, ook een nieuwe betekenis heeft weten te geven aan de technologie.

Ermi: ‘Het leuke aan de samenwerking met Plant-e is dat zij ook al bezig zijn met toepassingen buiten het lab. Veel andere onderzoekers werken alleen binnen de vertrouwde setting van een laboratorium, waardoor het veel meer tijd kost om het product geschikt te maken voor een toepassing in de buitenwereld.’

Door samen te werken krijgt het product voor beide partijen meer betekenis. De relatie van mensen tot energie verandert, want als het lampje niet meer goed werkt vraag je je af of de plant wel voldoende water heeft gehad, in plaats van de stoppenkast te checken. Ermi: ‘Als je goed voor het plantje zorgt krijg je er iets voor terug. Het licht brandt niet altijd, dus het is iets heel anders dan een kolencentrale die constant energie levert. De mens wordt hierdoor zelf onderdeel van het energiesysteem.’

Ontwerper wordt ondernemer

Nu het prototype er is wil Ermi haar ontwerp echt op de markt gaan brengen. Het groene innovatieplatform Let It Grow beloonde Living Light met een prijs van 10.000 euro, trainingen en een persoonlijke coach op het gebied van ondernemerschap. Designer Ermi verdiept zich nu onder andere in de commerciële en juridische kant van zakendoen.

Naast haarzelf als bedenker en bewaker van het concept en Plant-e als wetenschappelijke partner bestaat het team van Living Light uit informaticus en ‘professioneel supernerd’ Marco van Noord die zich bezighoudt met de elektronica in het lampje, industrieel productontwerper Eva Coosje van der Velde die zoekt naar de beste productietechnieken en fabrikanten en developer Nick de Ronde, die Living Light zo begrijpelijk en gebruiksvriendelijk mogelijk maakt.  

Het bundelen en delen van kennis is volgens Ermi noodzakelijk voor vooruitgang. Door te exposeren met haar ontwerp heeft ze inmiddels een groot netwerk opgebouwd, bestaande uit ontwerpers, wetenschappers, energiebedrijven, ondernemers en andere fans van duurzaamheid. Dit netwerk kan ze goed gebruiken bij haar toekomstplannen, want na Living Light heeft Ermi andere grote plannen.

Het begin van een biorevolutie?

Living Light from Ermi van Oers on Vimeo.

Uiteindelijk hoopt ze de technologie van de biobrandstofcel op grotere schaal toe te passen. Ze denkt nu na over verlichting in parken of Living Light als opstapje naar een groene muur waar de verlichting in huis op brandt. ‘Naast dat je energie opwekt zuiver je de lucht en gebruik je minder schadelijke materialen dan bij de bouw van zonnecellen. Esthetisch gezien is het ook mooier om bijvoorbeeld planten op je dak te hebben dan zonnepanelen’, zegt Ermi.

Ze verwacht dat BlueCity Lab een plek gaat zijn waar ze kennis kan delen en een netwerk op kan bouwen. Ermi: ‘Het mooie van BlueCity is dat ontwerpers veel makkelijker de kans krijgen om experimenten te doen en met wetenschappers samen te werken om een biorevolutie tot stand te brengen. Ik geloof er heilig in dat we met de natuur als inspiratiebron onze hele economie circulair kunnen maken. Hiervoor hebben we nog een lange weg te gaan, maar met samenwerking denk ik dat dit zeker gaat lukken.’

Alles kan, als je maar wilt

Om die samenwerking tot stand te brengen is volgens Ermi nog wel een nieuwe manier van denken nodig. Enerzijds zullen ontwerpers zich goed moeten (blijven) verdiepen in de technologieën die ze willen gebruiken, maar anderzijds mogen wetenschappers ook wel wat meer openstaan voor de toepassing van hun ontdekkingen. Living Light is een voorbeeld van wat er kan ontstaan als de werelden van design en wetenschap zich voor elkaar openstellen.

Het verbinden van deze verschillende werelden was de grootste uitdaging voor Ermi. ‘Het was een hele puzzel om de biologie werkend te krijgen, het esthetisch mooi te maken en de elektronica te laten werken. Daarvoor moest ik met veel partijen samenwerken en deze ook allemaal tevreden houden. Uiteindelijk is het met veel hulp gelukt en kan ik zeggen: zie je wel! Het kan gewoon, als je maar wilt!’

Wil je meer weten over Ermi en Living Light? Kom dan op 20 januari naar de opening van BlueCity Lab. De lamp is onderdeel van de biodesign-expositie ‘Bio-revolutie in de kelders van BlueCity’

Stap in de BlueCity Lab Community

Het BlueCity Lab beschikt over de unieke combinatie van wet lab en dry lab. Dankzij de ligging in de circulaire voorbeeldstad, met zijn blauwe ondernemers, wordt hier radicaal vernieuwd door ondernemers, ontwerpers en onderzoekers.

Ben jij bezig met een biorevolutie? Heb je een nieuwe toepassing die je wilt uitproberen, of een reststroom waar je niets mee kan? Wil je experimenteren met het gebruik van levende of natuurlijke materialen als grondstof? Zoek je kennispartners op het gebied van blauwe, circulaire economie? Of heb je gewoon een vraag? Neem dan contact met ons op!

BlueCity Lab is een open source community. Door samen te werken en te delen komen we op nieuwe ideeën en creëren we waarde.

>> lees meer over BlueCity Lab of check direct de faciliteiten
>> kom naar de opening van het BlueCity Lab, op vrijdag 20 januari as

We zien je graag gauw!

 

Tekst en interview: Sanne Hoving
Fotografie: Ermi van OersRené de Landmeter en Sophie de Vos