Food for Thought, Rond BlueCity

“Circulair bouwen is niet zonder risico, maar het is het dubbel en dwars waard.” – Interview met Daan Hak

BlueCity2022Juni-Lowres-Jacqueline Fuijkschot-9

Circulair bouwen is niet alleen duurzaam, maar kan ook knap lastig zijn. Daar weet Daan Hak, bouwtechneut en facilitair manager bij BlueCity, alles van. “Ik begon bij BlueCity toen het eigenlijk nog een kraakpand was,” zegt hij lachend, “onze opdracht was om het pand weer toegankelijk te maken voor mensen en bedrijven.” Zo gezegd, zo gedaan.

Een van de eerste grote klussen die hem werd voorgeschoteld was de transformatie van discotheek tot circulaire kantoorvleugel. Inmiddels vind je een bonte verzameling van ondernemers in dit deel van het pand – wat liefkozend nog steeds de Disco wordt genoemd – maar in de tussentijd wordt er flink door geklust aan onze 12.000 m2 tellende voorbeeldstad. En Daan laat je graag zien wat daar al zoal bij komt kijken!

Circulaire valbeveiliging

Neem bijvoorbeeld het niet-zo-sexy-klinkende-maar-desalniettemin-belangrijke onderwerp: valbeveiliging. “Naast de verbouwing van de Disco en de Balzaal, hebben we ook het zwembad gedeelte, de Dome, aangepakt.” vertelt Daan. Om hier evenementen te mogen organiseren moest BlueCity voldoen aan de eisen van de bouwinspectie, wat o.a. betekent dat er valbeveiliging moest worden geplaatst. “De normale gang van zaken is dan om een hekwerk op maat van staal te laten maken, maar wij zijn gaan nadenken over hoe we dit anders konden aanpakken.” 

Het idee wat ten slotte kwam bovendrijven was het gebruik van oude visnetten. Vissers verliezen regelmatig visnetten die vervolgens weer door andere vissers worden opgevist (lekkere zin hè?). Nadat deze gereinigd zijn, blijft er een stevig net gemaakt van plastic over: “Met de visnetten uit de haven van Rotterdam en hergebruikt hout afkomstig van Aloha, hebben we vervolgens een hekwerk gemaakt. Maar..” zegt Daan grinnikend, “toen de bouwinspectie langs kwam moesten we nog wel even bewijzen dat onze versie van valbeveiliging voldoet aan de veiligheidseisen.” 

Want stel: een bezoeker struikelt en valt tegen het hekwerk aan, dan mag deze natuurlijk niet omvallen. En dus werd de slingertest uit de kast gehaald. Hierbij wordt er een gewicht tegen het hek aan geslingerd om te zien of het houd. “De inspectie verwachtte er eerst niet veel van, maar wilde wel graag met ons meedenken,” zegt Daan, “het was een memorabel moment toen ik die slinger uiteindelijk los liet en onze circulaire valbeveiliging met vlag en wimpel slaagde.” En de inspecteurs? “Die waren net zo blij als ik!”

Niet van een leien dakje

Als je tegenwoordig naast de valbeveiliging in de Dome staat en naar boven kijkt, zie je het resultaat van een ander dossier waar Daan lange tijd mee bezig is geweest: het dak. “Al vanaf het begin af aan kampte we met lekkage problemen, en ondanks veel onderhoud kregen we het maar niet onder controle.” vertelt Daan, “We zijn toen naar Center Parcs De Vossemeren gegaan voor de broodnodige tips & tricks over het dak.” De vangst was een lijst aan bedrijven die de klus wel eens zouden kunnen klaren. 

Werkzaamheden dak Tropicana

Maar dat ging niet bepaald van een leien dakje. “Het eerste bedrijf dat kwam kijken zei dat we niet alleen de polycarbonaat platen konden vervangen, maar de hele constructie moesten vernieuwen,” vertelt Daan, “maar wij vonden die conclusie nogal snel getrokken en besloten eerst verder te onderzoeken of we de constructie konden hergebruiken.”

Bedrijf nummer 2 dat langs kwam was aanvankelijk ook niet enthousiast over dat idee. “Maar op den duur, na vele uurtjes op het dak te hebben doorgebracht, waren ze toch van mening dat het mogelijk was om de originele constructie uit 1988 te laten liggen en alleen de panelen te vervangen.” vertelt Daan, “Daar hebben we als BlueCity wel echt voor moeten knokken.” 

Materialen oogsten

Maar één van Daan’s lievelingsverhalen is die over de wandpanelen in de kelders van BlueCity, waar de ondernemers met een productieruimte zitten gevestigd. “Wat zo leuk is aan dit project, is dat we een partij houten frames hadden geoogst via Oogstkaart voordat we überhaupt wisten wat we er mee konden en mochten doen.” zegt Daan lachend. “De frames lagen toen toch wel een beetje in de weg, en dus besloten we ze vrij snel een nieuw leven te geven als wandpanelen.” 

Maar ook hier kwam de bouwinspectie, geheel terecht, aankloppen. “We waren dus al begonnen met bouwen, maar toen kwamen er vragen over de veiligheid. Of de wanden eigenlijk wel 60 minuten brandvertragend waren.” vertelt Daan verder, Want hout, fikt dat niet als een malle? 

Dat zou je denken ja, maar waar een wil is, is een weg! DGMR, een onafhankelijk ingenieursbureau, maakte een rapport op en liet ons weten dat het mogelijk was om de houten frames te gebruiken,” zegt Daan. “daarbij moesten we wel aan bepaalde montage eisen voldoen maar dat was geen probleem.” Met dit keer een rapport op zak werd de bouwinspectie nog een keer uitgenodigd en kregen we groen licht!

Multifunctionele materialen

Toch denk je nu misschien: maar waarom check je dan niet eerst wat er mag voordat je gaat bouwen? Dat heeft er alles mee te maken dat circulair bouwen snel gaat: “Als we eerst 3 maanden op een rapport hadden moeten wachten, waren die houten frames al lang weggegooid.” zegt Daan. “Je koop zo’n reststroom dus redelijk impulsief op, en dat is niet helemaal zonder risico. Maar het is het dubbel en dwars waard.”

Maar dat het dus knap lastig kan zijn, dat circulair bouwen, ontkent Daan niet. Toch gaat hij nog steeds met alle liefde het gesprek met elke aannemer, leverancier of inspecteur aan: “Het is zo gaaf als je na wikken en wegen uiteindelijk samen tot nieuwe inzichten komt.” 

“Mijn ultieme tip voor andere die ook circulair willen bouwen is om met een andere bril op naar materialen te kijken. Neem bijvoorbeeld het hout, daarbij denk je niet meteen aan een brandvertragende muur omdat daar normaliter gips voor wordt gebruikt. Maar als je écht in de materialen duikt, leer je zo veel. Dat vind ik fascinerend!”

Meer weten over de circulaire bouw in BlueCity?

BlueCity is een voorbeeldstad voor de circulaire economie. Na vijf jaar bouwen is het pand uitgegroeid tot landingsplek voor innovatieve ondernemers en spil van de circulaire economie in de stad én de regio. Die enorme ambitie wordt gerealiseerd door mensen die de economie radicaal veranderen – van lineair naar circulair. Dat geldt overigens ook voor het gebouw zélf; dat wordt van servicekelder tot zonnedak circulair verbouwd. Die transitie van zwembad naar circulaire voorbeeldstad wordt begeleid door architectenbureau Superuse en ontwikkelaar Coup, die beide al sinds de oprichting partner zijn.

> lees het dossier ‘Circulaire bouw in BlueCity

 

Tekst door Manon Dijkhuizen, fotografie door Jacqueline Fuijkschot