Living Lab, Ondernemen, Rond BlueCity

Hoe bouw je de toekomstbestendige bouwplaats op? Door samenwerking in de keten en hoogwaardig her te gebruiken materiaal.

BAM-BlueCity-circulaire-bouw-LCA-foodhub-lab-PB-02

BAM en BlueCity besparen 112.000 kg CO2-equivalent door bouwen met hoogwaardig te hergebruiken bouwmateriaal. Daarmee onderzoeken zij hoe een toekomstbestendige bouwplaats eruit zou moeten zien. En dat is hard nodig: in 2050 moet de bouw circulair zijn. Door die enorme ambitie ontstaan verschillende soorten oplossingen; van modulair bouwen tot werken met hoogwaardig her te gebruiken materiaal. Dat laatste komt in gigantische hoeveelheden vrij, en ermee werken is vrijwel CO2-neutraal – maar: hoe pak je dat aan?

BAM Bouw en Techniek en BlueCity bundelen hun krachten om circulariteit in de bouw, met name door hoogwaardig hergebruik, te verwezenlijken. Door te werken aan de circulaire transformatie van voormalig Tropicana bouwt BAM in én met BlueCity de kennis daartoe op; het voormalig zwemparadijs biedt het leergeld en de projecten. Daarvoor is iedereen in de keten nodig. Hoe krijg je ze mee, en wat betekent dat voor het proces? We interviewden mensen door de hele keten.

In gesprek met ketenpartnersJeroen Zandbergen Yvette Govaart Circulaire Bouw BlueCity

“We wisten: dit wordt niet makkelijk – en het werd nóg moeilijker dan gedacht.” zo vat Jeroen Zandboer, manager Duurzaamheid BAM Bouw en Techniek het samen. Samen met Yvette Govaart (directeur Vastgoed BlueCity en COUP) startte hij de serie interviews met een gesprek over het belang van het doorlopend dialoog, de kracht van een fuck-up en de definition of done. Lees verder.

Hans Van Hoven, manager beheer en onderhoud bij BAM Bouw en Techniek, zoomt in op de virtuele restwaarde van een gebouw: “Als je je materialen kent, dan stijgt de waarde direct. Een materialenpaspoort helpt bepalen welke waardevolle resources er in ‘n gebouw zijn.” In het interview legt hij uit waarom dat transitiebevorderend is én waarom de toekomstbestendige bouwplaats bij het eind begint. Lees verder.

Als derde gingen we in gesprek met leveranciers: Gerwin van Rossem (Kingspan Global) en Peter van den Berg (Hans van der Meijs B.V.). Zij spraken met name over garantie, regelgeving, het leveren as a service en.. de terugkeer van het ambacht. Toch zien zij ook de urgentie: “Er is een keiharde deadline: in 2050 móeten we circulair werken. Niet wachten tot ‘end-of-life’; NU aan de slag.”  Lees verder.

Tot slot komt er natuurlijk ook een ambachtsman aan het woord: zij zijn de mensen die het moeten gaan dóen. Sterker nog: zij zijn de mensen die het al aan het doen zijn. Corné Koks, timmerman BAM Bouw en Techniek, vertelt over zijn ervaringen met circulair bouwen in BlueCity. Hij zoomt vanuit zijn praktijkervaring in op de verschillen tussen een reguliere en een circulaire bouwplaats. Wat vraagt het van de mensen die het werk uitvoeren, waarom moet je flexibel durven werken en wat is precies het belang van een stabiel team? Zijn conclusie is duidelijk: “Om goed te werken op een circulaire bouwplaats moet je allround zijn en vooral: niet snel in paniek raken.” Lees verder.

Proeftuin BlueCity

Dat BlueCity, voormalig subtropisch zwembad, dient als proeftuin is belangrijk. Niet alleen vanwege de CO2-besparing van 112.000 kg, ofwel: 643 keer met een personenauto van Rotterdam naar Parijs rijden (klik voor complete lifecycle analysis). Maar vooral ook vanwege de ambitie; door de ervaringen elders op de markt toe te passen, versnellen BAM en BlueCity de internationale transitie door lokaal ondernemerschap.

Internationaal schalen door lokaal ondernemerschap

BAM-BlueCity010-Partnership-2019-ondertekening-handshake

Yvette Govaart, Fred de Jonge (regiodirecteur BAM) en Sabine Biesheuvel ondertekenen de partnership-overeenkomst

De grootste uitdaging in de transitie naar circulaire economie: het schaalt niet snel genoeg. Door innovatieve ondernemers te versnellen, hen te verbinden met grote bedrijven en samen te werken met zakelijke partners, toont BlueCity op lokaal niveau dat het mogelijk is om te veranderen en: wat de tegenkrachten zijn. Dit geeft waardevolle inzichten over de problemen van de transitie op een grotere, (inter)nationale schaal – en precies daarom is het partnership tussen BAM en BlueCity zo belangrijk.

Directeur Sabine Biesheuvel: “De impact van de bouw op onze omgeving is enorm. En hoewel het bewustzijn daarover groeit, kan en móet het wat ons betreft beter – en meer. We zijn immers ondernemers. Voor ons is dit partnership dan ook een middel om te schalen.” Zandbergen beaamt dat: “Toonaangevend samenwerken aan een duurzame toekomst, dat is waar wij voor staan. Niet afwachten, maar voorop willen lopen.” En waar kan dat beter dan in BlueCity? “Het bruist hier van het ondernemerschap, de innovaties en ambities.”

Economisch interessant

Belangrijker nog: de samenwerking zorgt voor verandering in de markt én de keten; er ontstonden nieuwe verdienmodellen. Zo verruimde Pontmeyer het aanbod hoogwaardig herbruikbaar bouwmateriaal en besloot Kingspan de gebruikte koelwanden in de FoodHub ‘as a service’ aan te bieden. Die economische haalbaarheid zorgt ervoor dat circulair bouwen kan vliegen op grotere schaal.

Kennisdeling

De opgedane ervaringen worden breed gedeeld middels CIRCO Track, een driedaagse workshop waarin partners uit de bouwketen een circulaire propositie voor hun bedrijf ontwikkelen. De ambitie: een toekomstbestendige bouwplaats zonder afval, zonder uitstoot en 100% fossielvrij. Met name op het gebied van bronscheiding, tegengaan van snijverlies en anders omgaan met verpakkingsmaterialen is verbetering nodig en mogelijk.

Meer informatie over circulair bouwen in BlueCity?

BlueCity is een voorbeeldstad voor de circulaire economie. Na vijf jaar bouwen is het pand uitgegroeid tot landingsplek voor innovatieve ondernemers en spil van de circulaire economie in de stad én de regio. Die enorme ambitie wordt gerealiseerd door mensen die de economie radicaal veranderen – van lineair naar circulair. Dat geldt overigens ook voor het gebouw zélf; dat wordt van servicekelder tot zonnedak circulair verbouwd. Die transitie van zwembad naar circulaire voorbeeldstad wordt begeleid door architectenbureau Superuse en ontwikkelaar Coup, die beide al sinds de oprichting partner zijn.

> lees het dossier ‘Circulaire bouw in BlueCity