Food for Thought, Rond BlueCity

“Op het gebied van plastic ligt er nog een flinke uitdaging, maar we proberen elke dag stapjes in de goede richting te zetten.” – Roosmarijn Saat, oprichtster Gimsel, over plastic dilemma’s in de supermarkt.

20190905_Circulaireprogrammering_plasticdieetkickoff_sophiedevos_49

Als je in de supermarkt loopt, vliegt het plastic je om de oren. Avocado’s, snoepjes, smoothies, en soms zelfs bananen: allemaal zitten ze in een plastic jasje. Het maakt het je Plasticdieet maand er niet makkelijker op. Hoe zit dat toch, al dat plastic in de supermarkt? Tijdens de Plasticdieet Kick-Off 2019 op 5 september in BlueCity, vertelde Roosmarijn Saat, eigenaresse  van duurzame en biologische supermarkt Gimsel, ons alles over de plastic dilemma’s waar zij tegenaan loopt in haar supermarkt.

Samen met haar team timmert Roosmarijn al hard aan de weg om wegwerpplastic volledig te schrappen uit Gimsel, maar toch blijven er een aantal dilemma’s op het gebied van plastic bestaan. “Op het gebied van plastic ligt er nog een flinke uitdaging, maar we proberen elke dag stapjes in de goede richting te zetten.” zegt ze. 

Visie op plastic

Foto: Gimsel

Roosmarijn heeft een duidelijke kijk op het plastic dat in haar winkel ligt: “Wij hebben ervoor gekozen om zo veel mogelijk, waar mogelijk, plastic uit de winkel te elimineren.” Ze noemt als voorbeeld dat Gimsel de eerste supermarkt was die composteerbare hemdtasjes ging gebruiken. “Dat eerste tasje was niet meteen een succes,” zegt Roosmarijn lachend, “het composteerde té snel. Maar inmiddels hebben we dat opgelost en zijn plastic tasjes bijna helemaal verbannen.” De enige uitzondering is nog de broodafdeling, maar ook daar verdwijnen dit najaar de plastic tasjes uit beeld.

Dilemma #1: Leveranciers & producenten

Gimsel heeft de eerste stappen richting een plasticvrije supermarkt gezet en probeert daar ook haar 75 leveranciers bij te betrekken. Toch vinden veel  leverancier de overstap naar een plasticvrij alternatief lastig. “Het is een ongoing process,” zegt Roosmarijn, “we juichen elke stap in de goede richting toe en doen als supermarkt dan ook graag mee aan plasticvrije pilots.” 

Ook de Biowinkelvereniging, waar Roosmarijn voorzitter van is, is een uitgelezen middel om plastic steeds weer op de agenda te zetten onder leveranciers. “De Biowinkelvereniging werd een paar jaar geleden opgericht om alle biologische speciaalzaken in Nederland te verbinden en om samen te werken.” vertelt Roosmarijn. Door leveranciers voorbeelden te geven van hoe het ook kan, probeert de vereniging de plasticvrije revolutie voort te zetten – maar dat gaat niet zonder slag of stoot: “Een veel gebruikt argument is dat leveranciers nog heel veel verpakkingsmateriaal hebben liggen, en dat ze pas weer willen verder praten als ze toe zijn aan een nieuwe oplage.”

Dilemma #2: Automatisering 

Foto: Gimsel

In de moderne supermarkt speelt automatisering een grote rol – en dat brengt ook een hindernis met zich mee als het op plastic aankomt. Vooral het kassasysteem is een doorn in het oog. “Veel klanten willen op onze bulkafdeling hun eigen meegebrachte potjes kunnen vullen, maar ons kassasysteem kan zulke potjes niet verwerken.” Zelf vindt Roosmarijn het net zo vervelend als haar klanten, maar een directe oplossing heeft ze er nog niet voor: “Als zelfstandig winkelier kan ik niet de hoge kosten dragen om bijvoorbeeld een medewerker op de bulkafdeling te zetten die controleert of alle potjes wel netjes worden afgewogen en afgerekend.” Dus totdat er zich een beter alternatief voordoet, maakt Gimsel gebruik van gestandaardiseerde, composteerbare zakjes om droge producten in te kunnen doen. 

Dilemma #3: Transport 

Bij Gimsel wordt wekelijks, soms zelfs dagelijks nieuwe voorraad bezorgd. Om de producten te beschermen tijdens transport wordt alles goed verpakt. “Veel van onze producten zitten nu in karton, maar er is ook een deel dat nog in plastic binnenkomt.” zeg Roosmarijn. Het is een dilemma wat vaak naar boven komt als het gaat over plastic in de voedselindustrie. “Plastic zorgt ervoor dat onze producten houdbaar en hanteerbaar blijven,” zegt Roosmarijn, “hoe waarborg je dat zonder plastic?”

Dilemma #4 Oplages 

Foto: Gimsel

In de zoektocht naar plasticvrije alternatieven stuit Roosmarijn telkens weer op nieuwe, innovatieve oplossingen. Sommige daarvan kunnen meteen in de praktijk worden uitgevoerd. Zo zijn de etiketten voor op de composteerbare zakjes sinds kort ook composteerbaar. Andere oplossingen daar in tegen vragen wat meer aandacht.

Vooral producten die lastig plasticvrij te verpakken zijn vormen een probleem, denk bijvoorbeeld aan cosmetica, vleesvervangers en kaas. “Voor de kaasafdeling hebben we inmiddels een goed alternatief gevonden,” zegt Roosmarijn, “nadelig zijn alleen de hogere kosten van het verpakkingsmateriaal en het feit dat we het alleen in grote oplages kunnen bestellen.” Gelukkig bieden initiatieven zoals de Biowinkelvereniging dan uitkomst.

De rode draad

Niet alleen in de winkel, maar ook in haar privéleven doet Roosmarijn haar best om zo min mogelijk plastic te gebruiken. Maar, dat valt lang niet altijd mee met drie kinderen in huis.  “De enige manier om door te blijven gaan is om blij te zijn met elke overwinning,” zegt ze, “hoe klein die ook is, het doet ertoe.” Het is de boodschap die als een rode draad door haar verhaal heen loopt en daarbij een goede afsluiter is van dit bericht: alle beetjes helpen!

Ook op plasticdieet?

Ben jij ook op Plasticdieet deze maand? Meldt je aan via ons Facebookevenement. Om het Plasticdieet een stukje makkelijker te maken, ontwikkelden Gimsel en BlueCity het Plasticdieet starterspakket: http://bit.ly/2kffZys. Bekijk in de video hieronder wat daar allemaal in zit. 

Wil je na deze maand door met minder plastic gebruiken? Wordt lid van onze Facebookgroep Duurzame Rotterdammers.

Tekst en Video: Laura-Lynn Smit

Fotografie eerste foto: Sophie de Vos

Muziek in de Video: “Cheery Monday” Kevin MacLeod (incompetech.com) Licensed under Creative Commons: By Attribution 4.0 License https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/