Ondernemen

KEES maakt slow fashion statement met mode van ‘afval’

bluecity-circulaire-economie-kees1

Marit en Saskia Roosen over waarom en hoe ze zich inzetten voor betere zorg en een andere mode-industrie.

Om mooie kleding te maken heb je geen dure nieuwe stoffen nodig, dat bewijzen de ondernemers achter KEES. Met afgedankte materialen maken zij prachtige kleding en accessoires. Concurreren met goedkope ‘fast fashion’ uit Bangladesh kunnen ze niet. Maar met hun ontwerpen maken ze wèl een statement tegen de wegwerpmaatschappij die soms zelfs mensen als afval behandelt.

Met het moois uit hun aterlier werken zussen Saskia en eigenhandig aan een alternatief voor die wegwerp cultuur. Officieel vormen de zussen een vuilophaalbedrijf. Maar daar begint het pas. Als circulaire ondernemers maken ze namelijk jurken, rokken, andere kledingstukken en modeaccessoires van het ‘afval’. Ze krijgen oude binnenbanden van fietsenmakers en truckgarages. “Daarnaast gebruiken we eigenlijk alles waarvan we denken dat we het kunnen gebruiken, welvaarsresten als oude spijkerbroeken, overhemden, maar ook stalen uit de interieurindustrie. Marit vat het verhaal van haar zus Saskia even samen: “Als het onder een naaimachine kan, gebruiken we het.”

KEES-Quotes-1

Oerdegelijke bakbeesten
En onder de bakbeesten van KEES past nogal wat, want het zijn degelijke machines die zelf met stugge stukken brandweerslag weinig moeite hebben. “Mensen komen veel spullen brengen, ook naaimachines, maar met die machines zijn we eigenlijk niet zo geholpen. Moderne apparaten zoals telefoons, televisies en mixers worden gemaakt om kapot te gaan. Nieuwere naaimachines trillen letterlijk kapot. Onze oudste machine komt uit 1928 maar dat gietijzer is prima spul. Als ze kapot gaan kan het gewoon gerepareerd worden, die dingen gaan ons overleven.”

bluecity-circulaire-economie-kees3

Niet alleen apparaten worden zo gemaakt dat ze na vijf jaar weg moeten. Vooral mode is de laatste twintig jaar een wegwerpproduct geworden. Kleding zoals je het koop bij Zara of H&M heet ‘fast fashion.’ “Die kledingstukken worden gemiddeld maar vijf tot zeven keer gedragen. Die kleding is ook zo goedkoop dat je het weg kúnt gooien zonder dat je je schuldig voelt. En dat gevoel klopt niet, want we donderen een waardevolle grondstof weg. Én er zijn mensen die voor een fucking hongerloon jou kleding in elkaar zitten te raggen. Door kleding zo goedkoop aan te bieden leren we een hele generatie dat een kledingstuk en alle grondstoffen en menselijke arbeid die daar voor nodig is, waardeloos is. Dat is niet oké.”

Groeiende interesse
Gelukkig zien de zussen een groeiende interesse in alternatieven voor die wegwerpcultuur. Het past wel in de tijdsgeest dat mensen zich er bewuster van worden. “Mensen vragen ons steeds vaker waar ze dan in godsnaam nog wél hun kleding kunnen kopen. Maar het is best ingewikkeld, je kunt zelfs niet met een rustig gevoel een theedoek kopen want ook daar kleeft bloed aan. Maar mode is een van de weinige industrieën op aarde waarin de consument zo veel macht heeft: stop buying that shit; they’ll stop making it.”

KEES-Quotes-2

Saskia maakt duidelijk dat ze nooit zullen gaan concurreren met fabrieken uit Bangladesh. “We hebben helemaal niet de ambitie om hier een kledingfabriek van te maken. We willen wel laten zien dan kledingstukken nog niet op zijn als mensen ze weg doen. Marit vult aan: “We willen duidelijk maken dat iets kost wat het kost omdat er werk in zit. Soms zeggen mensen dat ze onze producten duur vinden. Dan leggen we uit dat het handwerk is. T-shirts en broeken komen niet zomaar uit een machine rollen. Daar hebben mensenhanden aan gezeten, hoe je het ook wendt of keert.”

bluecity-circulaire-economie-kees7

Niet meer meetellen
Zoals grondstoffen vaak niet op waarde worden geschat, zo wordt een grote groep mensen in onze maatschappij ook behandelt alsof ze waardeloos zijn. De zussen weten hoe dit voelt. Beide zaten ze een tijd werkeloos thuis, Saskia kreeg een postnatale depressie. Bij KEES willen ze mensen die om wat voor reden dan ook hun plek in de maatschappij moeten hervinden een plaats bieden. “We zijn dit vanuit onze eigen ellende begonnen, we hebben zelf ervaren hoe het is om niet meer mee te tellen als je wat mankeert. Wij hebben veel geluk gehad dat we uit een goed nest komen en een vangnet hadden. Het had maar een klein beetje anders hoeven zijn en wij waren ook de personen geweest die niet meer mee konden komen.”


KEES-Quotes-3

De zussen hebben behoorlijk wat kritiek op hoe de zorg voor die kwetsbare doelgroepen nu is ingericht. Marit: “Eigenlijk hebben we een systeem van systematische uitsluiting gecreëerd. Veel mensen nemen het niet zo serieus als we dat zeggen omdat ze denken dat alles in Nederland zo goed geregeld is, met sociale zekerheid, zorginstellingen en de participatiemaatschappij. Maar het werkt niet, voor een hele grote groep mensen werkt het niet.”

Dit zien ze in de zorg voor mensen met een beperking, maar ook bij langdurig bijstandsgerechtigden. Marit: “Het eerste wat je verteld wordt als je een bijstandsuitkering krijgt is aan welke regels je moet voldoen en wat je allemaal niet mag. In de meeste gevallen is de bijstand een redmiddel waar je zo snel mogelijk weer uit wilt, dus als je er langdurig in zit zou het wel eens kunnen dat er iets anders met je situatie aan de hand is. In veertig jaar tijd heeft niemand in de politiek zich eens afgevraagd waarom er toch zo veel mensen langdurig gebruik van maken. Dus blijft zo’n systeem van uitsluiting in stand.

bluecity-circulaire-economie-kees5
Voor hun verhuizing naar BlueCity zaten de ondernemers in het gebouw van een zorginstelling. De mensen die daar woonden werkte mee in het atelier. Maar mensen naar hun nieuwe plek laten komen bleek toch lastig. “Het loopt steeds stuk op het ambtenaren apparaat. We hebben veel geprobeerd maar het gaat niet door als het puntje bij het paaltje komt. Buiten KEES om begeleiden de zussen wel op kleine schaal cliënten van Bouwmann GGZ. De bedoeling is om dat uit te breiden en hen in Bluecity voor te bereiden op betaald werk. Zo vormen zij de facilitaire dienst, dragen ze bij aan de cateringklussen in het pand en kunnen ze opdrachten doen voor de ondernemers in het pand.

De sociale pijler
“Die maatschappelijke pijler van duurzaam ondernemen vinden we heel belangrijk. Er is een economische theorie die zegt dat ‘sustainable’ ondernemen op het snijvlak moet liggen van ecologie, economie en maatschappij. Als je een van die dingen niet hebt in je bedrijf ben je niet duurzaam. Het is moeilijk om die dingen bij elkaar te brengen. Je moet wel kunnen voortbestaan. Wij willen niet draaien op subsidies. Als je als ondernemer iets wilt bereiken moet het economisch haalbaar zijn; dat je gewoon je huur kunt betalen enzo.”

bluecity-circulaire-economie-kees6

“We hopen dat we snel een beetje meer ruimte hebben en meer mensen aan het werk kunnen hebben. Zodat we daadwerkelijk een nieuwe norm kunnen neerzetten. Het wordt tijd dat die pakken in den haag hun oogjes open gaan doen, of dat ze op zijn minst een serieus willen luisteren. We moeten op landelijk niveau gaan praten zonder steeds het bezwaar te krijgen dat het systeem nu eenmaal niet zo werkt, want dan wordt het verdomme tijd om dat systeem te herzien.”

Bedankt Marit en Saskia voor het delen van jullie kritische blik op de wereld en een kijkje in het atelier waar jullie hard aan alternatieven werken.

Meer informatie over, en interviews met, ondernemers in de nieuwe economie?

>> lees meer over BlueCity en de nieuwe economie
>>
lees meer over de visie van BlueCity

Ondernemer in de new economy?

In BlueCity helpen we de circulaire economie op gang door ondernemerschap te stimuleren. Voor echte impact is schaalgrootte nodig, maar veel initiatieven in de circulaire economie zijn nu nog klein en schattig. BlueCity helpt ondernemers om snel een businesscase te identificeren, deze te testen en indien mogelijk op te schalen. We bouwen een ecosysteem, waarin stromen zoveel mogelijk lokaal gebruikt en gecirculeerd worden.

Vestig je in BlueCity!

We zoeken een mix tussen circulaire ondernemers die iets doen in de biologische cyclus en in de technische cyclus. Van studenten of start-ups die proof of principle zoeken, tot scale-ups met proof of concept. Van low tech tot high tech, van praktisch tot wetenschappelijk – wij zoeken juist die combinatie.

>> check de werkruimte die BlueCity beschikbaar heeft